Εκτύπωση

ΤΟ 2017 ΠΡΟΘΑΛΑMΟΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2018

Επαφές Παπαδημητρίου με επιχειρηματίες για προγράμματα χρηματοδότησης«Το 2017 ήταν έτος - ορόσημο για την Ελληνική οικονομία, καθώς την έβγαλε από την πολυετή οικονομική κρίση και ύφεση επαναφέροντάς την στην ατραπό της ανάκαµψης», υπογραμμίζεται στο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης για τους δύο τελευταίους μήνες του 2017.

Στο Δελτίο σημειώνεται ότι το 2018 είναι επίσης έτος-κλειδί για την Ελληνική οικονοµία, επειδή δρομολογεί την έξοδο της από τα Μνημόνια και την σκληρή επιτροπεία µε στόχο την ευθυγράμμιση της σε πορεία βιώσιμης, ισορροπημένης και δίκαιης ανάπτυξης. Ειδικότερα, το 2017 αποτελεί το πρώτο έτος ανάκαµψης της οικονομίας που βασίζεται σε υγιείς δυνάµεις (εξαγωγές, επενδύσεις, μεταρρυθμίσεις και τήρηση προγράμματος) ικανές να προσδώσουν συνέχεια και βιωσιμότητα στην ανάπτυξη».

Σε ότι αφορά στις ιδιωτικές επενδύσεις (µη χρηματοδοτικές εταιρείες), υπογραμμίζεται ότι τ ο 2017 βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας εξαετίας. Συγκεκριμένα  οι ιδιωτικές αυτές επενδύσεις ανέρχονται στα 9,9 δις ευρώ περίπου (εκτίμηση βάσει στοιχείων α’ εξαμήνου 2017) και είναι ήδη 26% πάνω από τα χαμηλά επίπεδα του 2013 και 16% πάνω από αυτά του 2014».

Επίσης αναφορικά με την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας (βάσει τ ω ν σχετικών τιμών κατανάλωσης ) εμφανίζεται το 2017 βελτιωμένη έναντι του 2014 κατά 3,7% (Τράπεζα Ελλάδας) έως και 6,1% (ΟΟΣΑ). Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών το 2017 εκτιμάται πως υπερβαίνουν τα 58 δις, επίπεδο που αποτελεί ιστορικό ρεκόρ για την οικονοµία.

Η οικονομία όχι μόνον ανακάμπτει, αλλά συμμετοχή στην ανάκαµψη έχουν και προβληματικοί τοµείς της οικονοµίας. Συγκεκριμένα, για πρώτη φορά από την αρχή της κρίσης (2008) ο όγκος της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας αυξήθηκε στο 10µηνο 2017 σημειώνοντας ετήσια ανάκαµψη 23,3%, ενώ ο όγκος του λιανικού εμπορίου αυξήθηκε το ίδιο διάστημα 1,6%.

Στο μεταξύ, οι Ξένες Άμεσες Επενδύσεις το 11µηνο 2017 έχουν ανέλθει στα 3,3 δις ευρώ και αναμένεται να πλησιάσουν τα 4 δις για το σύνολο του έτους σημειώνοντας ρεκόρ 11ετίας (από το 2006), ενώ σαν ποσοστό στο ΑΕΠ εκτιμάται πως θα φθάσουν το 2% σημειώνοντας ρεκόρ 15ετίας τουλάχιστον. Τέλη Ιανουαρίου του 2018 το  spread  στα 10ετή κρατικά ομόλογα έπεσε στις 297 μονάδες βάσης, δηλαδή σε προ μνημονίων επίπεδα (635 µβ το 2010 και 577 µβ το 2014) πλησιάζοντας τα επίπεδα του 2008-2009 (200 µβ). Τα ελληνικά ομόλογα αναδείχθηκαν παγκόσμιοι πρωταθλητές απόδοσης για το 2017 µε αποδόσεις 60% (Bloomberg). Το ράλι των ελληνικών ομολόγων οδήγησε σε μεγάλη μείωση κατά 25% της απόδοσης του 10ετούς τον Δεκέμβριο 2017, μείωση η οποία στηρίχθηκε στο επιτυχές swap των ομολόγων του PSI, στην οριστική ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης στις 22 Ιανουαρίου 2018, και στις προσδοκίες για αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης στους πρώτους μήνες του νέου έτους (S&P στις 19/1, Fitch στις 16/2 και Moody’s στις 30/3).

Το 2017 ήταν το έτος στο οποίο οι εξαγωγές αγαθών κι υπηρεσιών ηγήθηκαν της ανάκαµψης της οικονομίας σημειώνοντας ετήσια αύξηση 7,6% σε όγκο το 9µηνο (ΕΛΣΤΑΤ). Σε τρέχουσες τιμές, το 11µηνο του 2017 η ετήσια αύξηση των εξαγωγών αγαθών ήταν 13,3% (ΕΛΣΤΑΤ), ενώ των εξαγωγών υπηρεσιών 14,3% στο α’ 9µηνο (Τράπεζα Ελλάδος). Με τον ρυθμό αυτό, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ενδέχεται να σημειώσουν νέο επίπεδο ρεκόρ το 2017,

Επιπλέον παρατηρούμε, πως αντίθετα µε όσα συχνά λέγονται για την κάµψη της επιχειρηματικότητας, αυτή σταθερά επεκτείνεται τα τελευταία δύο χρόνια ακόμη και στον πλέον ευάλωτο χώρο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Το 2017 προθάλαµος επενδυτικής ανάτασης για το 2018    Το 2017 ήταν έτος-ορόσηµο για την Ελληνική οικονοµία, καθώς την έβγαλε από την πολυετή οικονοµική κρίση και ύφεση επαναφέροντάς την στην ατραπό της ανάκαµψης.
Το 2018 είναι επίσης έτος-κλειδί για την Ελληνική οικονοµία, επειδή δροµολογεί την έξοδο της από τα Μνηµόνια και την σκληρή επιτροπεία µε στόχο την ευθυγράµµισή της σε πορεία βιώσιµης, ισορροπηµένης και δίκαιης ανάπτυξης.  Ειδικότερα, το 2017 αποτελεί το πρώτο έτος ανάκαµψης της οικονοµίας που βασίζεται σε υγιείς δυνάµεις (εξαγωγές, επενδύσεις, µεταρρυθµίσεις και τήρηση προγράµµατος) ικανές να προσδώσουν συνέχεια και βιωσιµότητα στην ανάπτυξη.  Δεν πρέπει, ωστόσο, να ξεχνάµε πως το κλειδί της ανάπτυξης µιας µικρής ανοιχτής οικονοµίας αγοράς, όπως η ελληνική, βρίσκεται πρωτίστως στις ιδιωτικές επενδύσεις (µη χρηµατοδοτικές εταιρείες), οι οποίες το 2017 βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας εξαετίας. Οι ιδιωτικές αυτές επενδύσεις ανέρχονται στα 9,9 δις ευρώ περίπου (εκτίµηση βάσει στοιχείων α’ εξαµήνου 2017) και είναι ήδη 26% πάνω από τα
χαµηλά επίπεδα του 2013 και 16% πάνω από αυτά του 2014. Προϋπόθεση, δε, της άνθισης και της αποτελεσµατικής και δυνητικής αξιοποίησής τους είναι η οριστική αποκατάσταση της εµπιστοσύνης στην κυβερνητική ικανότητα για τη µακροοικονοµική σταθεροποίηση και παραγωγική αναδιάρθρωση της οικονοµίας.
Σε κάθε περίπτωση, ο στόχος αυτός άρχισε να επιτυγχάνεται ήδη από το 2017 δεδοµένου ότι έχουµε µία σειρά από κρίσιµες θετικές εξελίξεις σε βασικά οικονοµικά µεγέθη, οι οποίες µάλιστα αποδεικνύουν την ειδοποιό διαφορά του 2017 ως προς την προσαρµογή της ελληνικής οικονοµίας σε διατηρήσιµη αναπτυξιακή τροχιά. Κάτι που ακόµη και οι πλέον δύσπιστοι σήµερα αναγνωρίζουν (βλέπε, π.χ., εκθέσεις τραπεζών, ΣΕΒ) και αποτυπώνεται στα συγκριτικά διαγράµµατα για ΑΕΠ, εξαγωγές και επενδύσεις (βλέπε Διάγραµµα1).  Εξάλειψη των ελλειµµάτων Καθοριστική εξέλιξη στην πορεία σταθεροποίησης της οικονοµίας είναι η µόνιµη εξάλειψη των ελλειµµάτων που δηµιούργησαν την υπερχρέωση της χώρας τις προηγούµενες δεκαετίες και τα οποία θα
H1
Το 2017 προθάλαµος επενδυτικής ανάτασης για το 2018| σελίδα 1
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞEΛΙΞΕΩΝ
Eπιχειρηµατικό τητα και    ΜΜΕ σε άνοδο| σελίδα 8
Το παραγωγικό υπόδειγµα αλλάζει|σελίδα 3
Το 2018 είναι έτοςκλειδί για την Ελληνική οικονομία
Άνοιξη επενδύσεων και απασχόλησης το 2018 |σελίδα 5
E: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.                                       Νίκης 5-7, Αθήνα - Πλατεία Συντάγματος, 10563, ΑΤΤΙΚΗΣ
T: +30 210 3332630                                                          Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης Research
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ  2017 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
αποτελούσαν τροχοπέδη στην ανάπτυξη, αν διατηρούντο.  Δ1. Ρυθµοί Οικονοµικής Μεγέθυνσης περιόδου 2014-2017 (%, βάσει 9µήνου)
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ              Το γενικό ισοζύγιο και το πρωτογενές ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης το 2017 εµφανίζουν τη 2η (µετά το 2016) καλύτερη και θετική επίδοση της τελευταίας 20ετίας. Μάλιστα,το 2016 η Γεν. Κυβέρνηση είχε για πρώτη φορά πλεόνασµα από το 1971.  Επίσης, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών είναι ελάχιστα ελλειµµατικό στο 11µηνο του 2017 και αναµένεται να κλείσει το έτος µε το µικρότερο έλλειµµα της τελευταίας 15ετίας αποµακρύνοντας κάθε ανησυχία για υπερβολική αύξηση των εισαγωγών. Παράλληλα µειώθηκε και το ιδιωτικό χρέος έναντι των τραπεζών κατά 30 δις µεταξύ 2014 και 2017.
Ανταγωνιστικότητα και DoingBusiness  Εντυπωσιακή, εξάλλου, είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονοµίας και των εξωτερικών εµπορικών συναλλαγών της χώρας.
Η ανταγωνιστικότητα της οικονοµίας (βάσει των σχετικών τιµών κατανάλωσης) εµφανίζεται το 2017 βελτιωµένη έναντι του 2014 κατά 3,7% (Τράπεζα Ελλάδας) έως και 6,1% (ΟΟΣΑ). Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών το 2017 εκτιµάται πως υπερβαίνουν τα 58 δις, επίπεδο που αποτελεί ιστορικό ρεκόρ για την οικονοµία.
Επισηµαίνουµε πως στο προηγούµενο Δελτίο µας αµφισβητήσαµε ευθέως την υποβάθµιση της διεθνούς κατάταξης της χώρας σε ανταγωνιστικότητα από το WEF, την ετήσια δηλαδή έκθεση ποιοτικής αξιολόγησης της ανταγωνιστικότητας των χωρών του κόσµου για τις επιχειρήσεις. Σε συνέχεια αυτού τίθεται ανάλογη αµφισβήτηση των αποτελεσµάτων της έκθεσης DoingBusiness της Παγκόσµιας Τράπεζας, h οποία, ως γνωστόν, επιχειρεί να καταλάβει πόσο εύκολο είναι να δηµιουργηθεί και να διατηρηθεί µια επιχείρηση σε µια δεδοµένη χώρα. Η Παγκόσµια Τράπεζα και άλλα ιδρύµατα χρησιµοποιούν τις µετρήσεις αυτές για να πιέσουν τις χώρες για µεταρρυθµίσεις.
Σε επίρρωση της κριτικής µας, ήλθε πρόσφατα µια σοβαρή αποκάλυψη από την ίδια την Παγκόσµια Τράπεζα, όταν ο επικεφαλής οικονοµολόγος της, Paul Romer, άφησε να εννοηθεί ότι το DoingBusiness ενδέχεται να έχει πολιτικά χειραγωγηθεί. Σύµφωνα µε τον Romer, ορισµένες νέες µετρήσεις που προστέθηκαν στην έκθεση - συµπεριλαµβανοµένου ενός φορολογικού δείκτη - έδωσαν µια παραπλανητική εικόνα και η ένταξή τους φαίνεται να έχει πολιτικά κίνητρα.  
Το ζήτηµα φαίνεται να είναι ιδιαίτερα σηµαντικό για τη Χιλή, η οποία είδε την κατάταξή της να µειώνεται σηµαντικά όταν µια αριστερή κυβέρνηση ανέλαβε την εξουσία. Η αλλαγή στην κατάταξή της βασίστηκε εξ ολοκλήρου στην προσθήκη νέων κριτηρίων και υπεύθυνη για την αναφορά στο θέµα του φόρου ήταν η PwC.  
Επειδή και στην Ελλάδα είχαµε πρόσφατα µία αριστερή κυβέρνηση µε την ίδια
H2
0%
2,25%
4,5%
6,75%
9%
ΑΕΠ
Ακαθάριστος Σχηματισμός Παγίου Κεφαλαίου Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών
8,6%
5,5%
0,4%
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ  2017 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
αντιµετώπιση από το Doing Business, το Υπουργείο Οικονοµίας και Ανάπτυξης αναµένεται να προβεί σε ανάλογες κινήσεις.  
Το παραγωγικό  υπόδειγµα αλλάζει Η οικονοµία όχι µόνον ανακάµπτει, αλλά συµµετοχή στην ανάκαµψη έχουν και προβληµατικοί τοµείς της οικονοµίας. Συγκεκριµένα, για πρώτη φορά από την αρχή της κρίσης (2008) ο όγκος της ιδιωτικής οικοδοµικής δραστηριότητας αυξήθηκε στο 10µηνο 2017 σηµειώνοντας ετήσια ανάκαµψη 23,3%, ενώ ο όγκος του λιανικού εµπορίου αυξήθηκε το ίδιο διάστηµα 1,6%.
Σηµαντική είναι, γενικά, η αλλαγή της στρεβλής παραγωγικής δοµής των προηγούµενων δεκαετιών (η οποία οδήγησε στην απαξίωση των παραγωγικών δυνατοτήτων της χώρας) µε την µείωση της κατανάλωσης υπέρ της βιοµηχανικής παραγωγής, των ξένων επενδύσεων και των εξαγωγών (βλέπε Πίνακα 1).
Συγκεκριµένα, ο λόγος των εµπορεύσιµων προς τα µη εµπορεύσιµα αγαθά την περίοδο 2010-2016 αυξήθηκε 11% σε σταθερές τιµές και 21% σε τρέχουσες τιµές, ενώ σε όρους απασχόλησης αυξήθηκε 7% σηµατοδοτώντας την αλλαγή του παραγωγικού µοντέλου της οικονοµίας.
Π1. Η µεταστροφή της οικονοµίας µεταξύ των περιόδων 2012-2014 και 2015-2017
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, Τράπεζα Ελλάδας, ΥΠΟΙΚ Η αλλαγή του παραγωγικού υποδείγµατος διαφαίνεται καθαρά στην αύξηση του βαθµού εξωστρέφειας της οικονοµίας, καθώς ο λόγος εξαγωγών αγαθών κι υπηρεσιών προς το ΑΕΠ σε σταθερές τιµές αυξήθηκε από 29,5% το 2014 σε 31,9% το 2017 (9µηνα) που αποτελεί και νέο εθνικό ρεκόρ.  
Συγχρόνως, ο λόγος των εξαγωγών αγαθών στο σύνολο των εξαγωγών αγαθών κι υπηρεσιών αυξήθηκε την ίδια περίοδο από 50,1% σε 55,1%. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει την µετάβαση από ένα παραγωγικό µοντέλο που βασίζεται στις υπηρεσίες σε ένα που έχει ως βασικό πυλώνα τα αγαθά και κυρίως τα βιοµηχανικά αγαθά. Μία καθ’ όλα θετική εξέλιξη, δεδοµένου ότι η πορεία των υπηρεσιών εξαρτάται πολύ περισσότερο από εξωγενείς και αστάθµητους παράγοντες, ενώ η βιοµηχανία βασίζεται πρωτίστως στην εγχώρια ανταγωνιστικότητα και αποτελεί την βασική πηγή αύξησης της προστιθέµενης αξίας.  
Παροµοίως, ο βαθµός διεθνοποίησης της ελληνικής οικονοµίας (λόγος αθροίσµατος εξαγωγών και εισαγωγών αγαθών κι υπηρεσιών προς το ΑΕΠ σε σταθερές τιµές) αυξήθηκε µεταξύ 2014 και 2017 (ενιάµηνα) κατά 5,5 ποσοστιαίες µονάδες (από 61,3% σε 66,8%).
Επίσης, το 11µηνο 2017, η βιοµηχανική παραγωγή ανέκαµψε ταχύτερα (4,4%) απ’ ότι την διετία 2015-2016 (1,7% ετησίως) και το 2014 (-1,9%), ενώ ο βαθµός αξιοποίησης εργοστασιακού δυναµικού στη βιοµηχανία αυξήθηκε σε 70,3% το 2017 (από το χαµηλό
2012-2014 2015-2017 ΑΕΠ -9,6 1,1 Ιδιωτική κατανάλωση -10,4 0,3
Ακαθάριστος Σχηµατισµός Παγίου Κεφαλαίου
-33,1 6,6
Εξαγωγές αγαθών & υπηρεσιών
18,2 0,0
Βιοµηχανική Παραγωγή -7,0 8,7
Ιδιωτική Οικοδοµική Δραστηριότητα
-51,4 11,5
Λιανικό Εµπόριο -19,6 0,0
Πωλήσεις ΙΧ οχηµάτων -21,6 61,7 Απασχόληση -12,8 6,0
Ξένες Άµεσες Επενδύσεις (σε δις ευρώ)
5,6 7,9
Ποσοστό Ανεργίας (µεταβολή σε εκατοστιαίες µονάδες)
8,6 -5,2
Έλλειµµα Γενικής Κυβέρνησης (µέσος όρος 3ετίας σε δις ευρώ)
8,3 1,6
H3
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ  2017 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
64,3% του 2012 και το 68,2% του 2014) επιστρέφοντας στα επίπεδα του 2009 (βλέπε Διάγραµµα 2).
Δ2. Ετήσιες ποσοστιαίες (%) µεταβολές βιοµηχανικής παραγωγής
 
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ (για 2017 εκτιµήσεις βάσει 10µηνου)
Επιπροσθέτως, µετά από την καταστροφική περίοδο 2012-2014, η βιοµηχανική παράγωγη  κεφαλαιουχικών αγαθών όχι µόνον κινείται σε θετικό πρόσηµο άλλα χαρακτηρίζεται και από έντονες ανοδικές τάσεις (βλέπε Διάγραµµα 3).  
Τέλος, αυξήθηκε το ειδικό βάρος του αγροδιατροφικού τοµέα στις συνολικές εξαγωγές της χώρας, καθώς το διάστηµα 2014-2017 οι εξαγωγές του κλάδου αυξήθηκαν 15,3% έναντι αύξησης 13,2% του συνόλου των εξαγωγών αγαθών, µε συνέπεια να αποτελούν πλέον το 17,5% του συνόλου αυτών.   
Ενδεικτικές ως προς την προσπάθειες επαναπροσανατολισµού του παραγωγικού υποδείγµατος από την πλευρά της κυβερνησης, είναι οι εντάξεις και οι δαπάνες των δράσεων επιχειρηµατικότητας του ΕΠΑΝΕΚ: «Πτυχιούχοι Α»1.813 εντάξεις µε δαπανη45.509.697,38 ευρώ, «Νεοφυής επιχειρηµατικότητα»  363 εντάξεις και 20.590.108,77 ευρώ, «Αναβάθµιση ΜΜΕ»754 Εντάξεις  και 38.202.703,48 ευρώ, και «Τουρισµός»   (υφιστάµενες τουριστικές επιχειρήσεις)114 εντάξεις και  6.105.689,28 ευρώ.
Δ3. Ετήσιες ποσοστιαίες (%) µεταβολές βιοµηχανικής παραγωγής κεφαλαιουχικών αγαθών
 
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ Η ανάκτηση της εµπιστοσύνης είναι γεγονός  Με το κλείσιµο της γ’ αξιολόγησης και την πιστοληπτική αναβάθµιση από την S&P, η ελληνική οικονοµία δείχνει να έχει εισέλθει σε έναν ενάρετο αυτοτροφοδοτούµενο κύκλο ενίσχυσης της εµπιστοσύνης των διεθνών χρηµαταγορών και επενδυτών στις αναπτυξιακές προοπτικές της. Ακολουθεί η έξοδος στις αγορές, η πιστοληπτική αναβάθµιση από Fitch και Moody’s, η υλοποίηση των προαπαιτουµένων και το κλείσιµο της τέταρτης αξιολόγησης που θα µειώσουν περαιτέρω δραστικά το κόστος δανεισµού αποκαθιστώντας τα προ κρίσης επίπεδα εµπιστοσύνης.
Στο µεταξύ, οι Ξένες Άµεσες Επενδύσεις το 11µηνο 2017 έχουν ανέλθει στα 3,3 δις ευρώ και αναµένεται να πλησιάσουν τα 4 δις για το σύνολο του έτους σηµειώνοντας ρεκόρ 11ετίας (από το 2006), ενώ σαν ποσοστό στο ΑΕΠ εκτιµάται πως θα φθάσουν το 2% σηµειώνοντας ρεκόρ 15ετίας τουλάχιστον.
Τέλη Ιανουαρίου του 2018 το  spread  στα 10ετή κρατικά οµόλογα  έπεσε στις 297 µονάδες βάσης, δηλαδή σε προ µνηµονίων επίπεδα (635 µβ το 2010 και 577 µβ το 2014)
-5,0 -3,8 -2,5 -1,3 0,0 1,3 2,5 3,8 5,0
2012 2013 2014 2015 2016 2017
-2,0
-3,1
-1,9
1,0
2,4
4,5
-20
-15
-10
-5
0
5
10
2012 2013 2014 2015 2016 2017
5,3
2,92,3
-2,2
-0,5
-19,2
H4
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ  2017 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
πλησιάζοντας τα επίπεδα του 2008-2009 (200 µβ). Τα ελληνικά οµόλογα αναδείχθηκαν παγκόσµιοι πρωταθλητές απόδοσης για το 2017 µε αποδόσεις 60% (Bloomberg).  Το ράλι των ελληνικών οµολόγων οδήγησε σε µεγάλη µείωση κατά 25% της απόδοσης του 10ετούς τον Δεκέµβριο 2017, µείωση η οποία στηρίχθηκε στο επιτυχές swap των οµολόγων του PSI, στην οριστική ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης στις 22 Ιανουαρίου 2018, και στις προσδοκίες για αναβάθµιση της ελληνικής οικονοµίας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης στους πρώτους µήνες του νέου έτους (S&P στις 19/1, Fitch στις 16/2 και Moody’s στις 30/3).
Επίσης, σηµαντική σε αποτελεσµατικότητα είναι η κατάκτηση της λειτουργίας της οικονοµίας και της δηµόσιας διοίκησης µε βάση τις σύγχρονες ηλεκτρονικές χρηµατοοικονοµικές συνθήκες, οι οποίες θα βοηθήσουν µακροχρόνια και στη µείωση της παραοικονοµίας. 
Η χρήση ηλεκτρονικών πληρωµών (µε κάρτες) διευρύνεται διπλασιαζόµενη σχεδόν από έτος σε έτος, αφού από 71 εκ. το 2014, ανήλθε σε 122 εκ. το 2015 και σε 280 εκ. το 2016, ενώ για το 2017 εκτιµάται πως θα υπερβεί τα 550 εκ. ευρώ.
Οι φορολογικοί έλεγχοι έχουν αυξηθεί σηµαντικά ενώ προετοιµάζεται η εφαρµογή του ηλεκτρονικού περιουσιολογίου µέσα στο 2018 για το οποίο υπεύθυνη είναι η Ανεξάρτητη Αρχή Δηµοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). 
Άνοιξη επενδύσεων και απασχόλησης το 2018 Το 2017 πρόσθεσε 143.500 µισθωτούς εργαζόµενους στο συνολικό δυναµικό (αύξηση 5,3%, ΕΡΓΑΝΗ) προκαλώντας την αξιοσηµείωτη µείωση της ανεργίας στο 20,2% το γ’ τρίµηνο 2017 αλλά και την εξίσου σηµαντική κάµψη του ποσοστού της µακροχρόνιας ανεργίας (βλέπε Διάγραµµα 4) και της ανεργίας των νέων διαχρονικά (βλέπε Διάγραµµα 5).
Δ4. Ποσοστό της µακροχρόνια ανεργίας  
 
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ (για 2017 εκτιµήσεις βάσει εννιαµήνου)
Δ5. Ποσοστό της ανεργίας των νέων
 
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ (για 2017 εκτιµήσεις βάσει εννιαµήνου)
Όσον αφορά τις επενδύσεις, η άνοιξη ήλθε µόλις το 2016 (βλέπε Διάγραµµα 6), ενώ στο δ’ τρίµηνο 2017 και το 2018 προβλέπεται να έχουν σηµαντική άνοδο.  
Οι κύριοι λόγοι της επενδυτικής άνοιξης µέσα στο 2018 είναι επιγραµµατικά οι εξής:  
(i) Εξάλειψη της αβεβαιότητας που βάραινε το γ’ τρίµηνο µε την ολοκλήρωση της γ’ αξιολόγησης και το ίδιο αναµένεται να συµβεί την άνοιξη του 2018 µε τη δ΄ αξιολόγηση.
(ii) Αναµένεται τόνωση της εξωτερικής ζήτησης λόγω της επιτάχυνσης της ανάκαµψης στην ΕΕ.
(iii) Ανάκαµψη θα σηµειώσει και η εσωτερική ζήτηση λόγω της διανοµής του κοινωνικού µερίσµατος, του δώρου των Χριστουγέννων στον ιδιωτικό τοµέα και της
0
5
10
15
20
2008200920102011201220132014201520162017
3,7 3,9
5,7
8,8
14,4
18,4 19,5 18,2
16,9 15,7
0
15
30
45
60
2008200920102011201220132014201520162017
21,9
25,7
33
44,5
55,3 58,3 52,7 49,8 47,4
42,9
H5
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ  2017 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
σταθερής αύξησης της απασχόλησης που οδηγεί στη βελτίωση της καταναλωτικής εµπιστοσύνης. Όπως επισηµαίνεται από το ΙΝΕΜΥ (Ινστιτούτο της ΕΣΕΕ), το σύνολο των πωλήσεων κατά την εορταστική περίοδο κινήθηκε στα ίδια και οριακά υψηλότερα επίπεδα σε σχέση µε πέρσι, ενώ η πληρότητα των τουριστικών καταλυµάτων κινήθηκε στο 90% κατά µέσον όρο.
Δ6. Ετήσια ποσοστιαία (%) µεταβολή Ακαθάριστου σχηµατισµού πάγιου κεφαλαίου  
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ (για 2017 εννιάµηνο)
(iv) Αρκετά επενδυτικά σχέδια που ανακοινώθηκαν στις αρχές και τα µέσα του 2017 µόλις τώρα αρχίζουν να υλοποιούνται (βλέπε, Μυτιληναίος, Fraport-Slentel, ΤΕΜΕΣ ΑΕ, Διεθνές Αεροδρόµιο ΑΘηνών ΑΕ, Vodafone, ΟΤΕ, Wind, MirumResort, RSRResort Εύβοια, Generalli, σειρά ΣΔΙΤ κλπ).
(v) Ο δείκτης οικονοµικού κλίµατος (βλέπε Διάγραµµα 7) σταθερά βελτιώνεται και ήδη στο  11µηνο 2017 ήταν στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας τριετίας. Με το κλείσιµο, δε, της γ’ αξιολόγησης, την πρόσφατη επιτυχή ανταλλαγή οµολόγων και τη συνακόλουθη πτώση των spread σε προ κρίσης επίπεδα, την απεµπλοκή των επενδύσεων στο Ελληνικό και τον ΟΛΘ, τα επίπεδα-ρεκόρ των χρηµατοδοτήσεων από την ΕΤΕπ-EFSI και τις δηµοπρατήσεις 1,5 δις για δηµόσια έργα το 2018 που
ανακοινώθηκαν, είναι φανερό πως το οικονοµικό κλίµα θα βελτιωθεί περαιτέρω προσελκύοντας σηµαντικές νέες επενδύσεις.
(vi) Η αξιοποίηση από τις επιχειρήσεις του εξωδικαστικού µηχανισµού ρύθµισης οφειλών και η βελτίωση των συνθηκών χρηµατοδότησής τους µετά την εφαρµογή του νέου θεσµικού πλαισίου διαχείρισης των Μη Εξυπηρετούµενων Δανείων (ΜΕΔ ή NPL’s) είναι βέβαιο πως θα συνδράµουν από το 2018 τις επενδύσεις.
Δ7. Δείκτες οικονοµικού κλίµατος
Πηγή: ΙΟΒΕ, ICAP
(vii) Η επιτάχυνση του προγράµµατος των αποκρατικοποιήσεων (µε προβλεπόµενα έσοδα 2,74 δις το 2018 από 1,66 δις το 2017), η µεγιστοποίηση του οφέλους από τους κοινοτικούς πόρους και η αποτελεσµατικότερη διαχείριση της δηµόσιας περιουσίας από το ΤΑΙΠΕΔ και το ΕΕΣΥΠ θα συµβάλλουν επίσης στην ανάληψη επενδυτικής δράσης.
(viii) Η ενεργοποίηση του νέου Αναπτυξιακού Νόµου θα έχει την πλήρη ανάπτυξή του µέσα στο 2018 ενισχύοντας τις επενδύσεις ΜΜΕ κυρίως. Ειδικότερα, αξίζει να σηµειωθεί ότι ολοκληρώθηκε η αξιολόγηση των επενδυτικών σχεδίων που υποβλήθηκαν προς υπαγωγή στο καθεστώς της Γενικής Επιχειρηµατικότητας του Αναπτυξιακού Ν.4399/16, στη Γενική Διεύθυνση Ιδιωτικών Επενδύσεων του Υπουργείου Οικονοµίας και Ανάπτυξης. Με
H6
-30
-22,5
-15
-7,5
0
7,5
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
2,71,6
-0,3
-4,6
-8,4
-23,5
-20,5
70
81,25
92,5
103,75
115
2015 2016 2017
83,6 78,6 80
85,7 81,4 87,989,3 92,9 88,6
95
105 109,3
105,6 100,1
87,6
94,8
98,197,799,7101,8101,5101,7 107,5107,5
ΙΟΒΕ ICAP-ΕΑΣΕ
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ  2017 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
βάση τα αποτελέσµατα της αξιολόγησης έχουν εγκριθεί 70 επενδυτικά σχέδια, συνολικού ενισχυόµενου κόστους 518.835.946,51 ευρώ.
(ix) Η ενεργοποίηση θεσµών για τη χρηµατοδότηση της επιχειρηµατικότητας και των έργων υποδοµής (βλέπε Equifund και Ταµείο Υποδοµών) σε συνδυασµό µε ενδεχόµενη ένταξη των ελληνικών κρατικών οµολόγων στο πρόγραµµα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, θα αποτελέσει µία πρόσθετη ώθηση στο επενδυτικό ρεύµα.  
(x) Προς επίρρωση των παραπάνω θετικών παραγόντων οι τελευταίες εκτιµήσεις του ΙΟΒΕ αναφέρουν αύξηση των επενδύσεων στη µεταποίηση κατά 12% το 2017 και 15,4% το 2018 µε ηγετικό κλάδο αυτόν των τροφίµων-ποτών-καπνού και µε βασικό στόχο την αντικατάσταση του υφιστάµενου κεφαλαιουχικού εξοπλισµού (50%). Ακολουθούν κατά σειρά οι επενδύσεις µε στόχο τη διεύρυνση της παραγωγικής δυναµικότητας για νέα και υφιστάµενα προϊόντα, τη βελτίωση των µεθόδων παραγωγής, την προστασία του περιβάλλοντος κ.α. Θετική επίδραση στην αύξηση των επενδύσεων έχουν κατά σειρά η αύξηση της ζήτησης, οι τεχνολογικές µεταβολές και η αύξηση των επιχειρηµατικών κερδών, ενώ τα κίνητρα για επενδύσεις παρουσιάζονται ως ουδέτερα.
(xi) Τέλος, οι ξένες άµεσες επενδύσεις σηµειώνουν ισχυρή άνοδο (α) τόσο
 ποσοτικά αφού σαν ποσοστό του ΑΕΠ από 0,8% την περίοδο 2008-2015 ανέρχονται σε 1,6% το 2016 και 2% το 2017 (β) όσο και από πλευράς ποιότητας δεδοµένου ότι η συµµετοχή της βιοµηχανίας από -9% το 2014 αυξάνει σε 8% το 2017 (9µηνο). Οι εξαγωγές αιχµή του αναπτυξιακού δόρατος        Το 2017 ήταν το έτος στο οποίο οι εξαγωγές αγαθών κι υπηρεσιών ηγήθηκαν της ανάκαµψης της οικονοµίας σηµειώνοντας
ετήσια αύξηση 7,6% σε όγκο το 9µηνο (ΕΛΣΤΑΤ). Σε τρέχουσες τιµές, το 11µηνο του 2017 η ετήσια αύξηση των εξαγωγών αγαθών ήταν 13,3% (ΕΛΣΤΑΤ), ενώ των εξαγωγών υπηρεσιών 14,3% στο α’ 9µηνο (Τράπεζα Ελλάδος). Με τον ρυθµό αυτό, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ενδέχεται να σηµειώσουν νέο επίπεδο ρεκόρ το 2017, (βλέπε Διάγραµµα 8).
Δ8. Εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών
Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ (για 2017 εκτιµήσεις µας)
Στην ισχυρή άνοδο των εξαγωγών αγαθών του 2017 (10µηνο) συνέβαλαν όλες οι βασικές κατηγορίες των εξαγωγών πλην των αγροτικών προϊόντων που υποχώρησαν κατά 2,7%, ενώ του αγροδιατροφικού τοµέα παρέµειναν στάσιµες. Ειδικότερα, οι εξαγωγές καυσίµων αυξήθηκαν κατά 30%, οι πρώτες ύλες κατά 28% και τα βιοµηχανικά προϊόντα κατά 9,5%. Ωστόσο, χωρίς τις εξαγωγές καυσίµων και πλοίων, η συνολική αύξηση των εξαγωγών ανήλθε σε 7%.
Το 2016, οι εξαγωγές αγαθών είχαν σαν προορισµό τους την Ιταλία (11,1%), τη Γερµανία (7,7%), την Κύπρο (6,4%), τη Τουρκία (5,3%), τη Βουλγαρία (5,1%), τις ΗΠΑ (4,3%), τη Βρετανία (4,2%) και τη Γαλλία (2,8%).
Παροµοίως, η σηµαντική αύξηση των εξαγωγών υπηρεσιών το ίδιο διάστηµα βασίστηκε τόσο στην ετήσια αύξηση των τουριστικών εισπράξεων κατά 10,8%, όσο και
H7
15
19,75
24,5
29,25
34
2002 2009 2011 2013 2015 2017*
22,7
33,4
26 26,525,3
24,224,6
27,6
26,5
24,6
27,3
17,2
25,1
21,7
23,4
24,7
26,326,7
27,8
30,1
31,2
32,8
Αγαθά Υπηρεσίες
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ  2017 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
στην αξιοσηµείωτη αύξηση των εισπράξεων από µεταφορές κατά 18%. Σηµειώνεται πως για το 2017 τα στατιστικά στοιχεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας έδειξαν ρεκόρ όλων των εποχών στην επιβατική κίνηση.
Ειδικότερα, από τις εξελίξεις των εµπορικών συναλλαγών σε αγαθά την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2017 προκύπτει ότι:
• Ο δείκτης κάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές ελληνικών προϊόντων υποχώρησε στο 56,3% από 57,5% την αντίστοιχη περίοδο του 2016, ενώ βελτίωση σηµείωσε ο βαθµός κάλυψης των πρώτων υλών (96,6%) και των βιοµηχανικών προϊόντων (48,4%) σε σχέση µε την αντίστοιχη περίοδο αναφοράς του 2016.
• Σύµφωνα µε το βαθµό ενδοκλαδικού εµπορίου (δείκτης Grubel-Lloyd) το 72,1% επί του συνόλου των εµπορικών συναλλαγών της Ελλάδος µε τους εµπορικούς της εταίρους την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2017 αντιστοιχούσε σε ενδοκλαδικές συναλλαγές έναντι 73,0% της αντίστοιχης περιόδου 2016.
• Η αύξηση των εισαγωγών οφείλεται
 κυρίως στις αυξήσεις των εισαγωγών πλοίων (49,1%), των καυσίµων (35,6%) και των πρώτων υλών (18,3%). Οφείλεται δηλαδή στην ενίσχυση της ελληνικής ναυτιλίας και της εγχώριας οικονοµικής δραστηριότητας.
• Οι καθαρές εξαγωγές καυσίµων είχαν τη δεύτερη µεγαλύτερη συµµετοχή (16,0%) µετά τα βιοµηχανικά προϊόντα (60,7%) στο συνολικό έλλειµµα του εµπορικού ισοζυγίου, αποτέλεσµα τόσο της τόνωσης της ζήτησης όσο και της αύξησης των τιµών των υδρογονανθράκων.
• Ιδιαιτέρως σηµαντικές ήταν οι αυξήσεις στο έλλειµµα των καθαρών εξαγωγών αγροτικών προϊόντων (120,9%), καυσίµων (53,3%) και πλοίων (52,0%), ενώ σηµαντική
υποχώρηση σηµείωσε το έλλειµµα των καθαρών εξαγωγών πρώτων υλών (63,0%).
• Οι εξαγωγές αγαθών κι υπηρεσιών συνολικά, από το 2008 ως σήµερα κινούνται µεταξύ 55 και 58 δις περίπου, επιδεικνύοντας µία συγκριτική αδυναµία αύξησης εξαιτίας της µακρόχρονης οικονοµικής και πιστωτικής ύφεσης, της κατάρρευσης των πετρελαϊκών τιµών και της υπερτίµησης του ευρώ την περίοδο 2008-2014.  
• Η µεγάλη αδυναµία σε επίπεδο εξαγωγών αγαθών ήταν τα βιοµηχανικά προϊόντα (έλλειµµα παραγωγικής βάσης και ανταγωνιστικότητας) και σε επίπεδο υπηρεσιών οι µεταφορές (η ναυτιλία συρρικνώθηκε σοβαρά µε την αναδίπλωση του διεθνούς εµπορίου).  
Σήµερα, ωστόσο, οι συνθήκες έχουν αλλάξει αφού η ανταγωνιστικότητα βελτιώθηκε σηµαντικά, όλες οι πολιτικές και τα προγράµµατα τονώνουν την εξωστρέφεια, η παγκόσµια κι ευρωπαϊκή οικονοµία ανακάµπτουν δίνοντας νέα ώθηση στο διεθνές εµπόριο και η βιοµηχανία και οι µεταφορές εκσυγχρονίζονται και επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους.  
Με την Ελλάδα να καταλαµβάνει τη 4η θέση στην ΕΕ28 από πλευράς εξωτερικής προσαρµογής (Euro Plus Monitor 2017) και το 2018 να προβάλλει έντονα αναπτυξιακό, είναι βέβαιο πως οι εξαγωγές θα συνεχίσουν σταθερά να µεγεθύνονται οδηγώντας την α ν ά κ α µ ψ η τ η ς ο ι κ ο ν ο µ ί α ς κ α ι µετασχηµατίζοντας την παραγωγική της βάση.  Eπιχειρηµατικότητα  και    ΜΜΕ σε άνοδο            Ύστερα από µια περίοδο κλυδωνισµών, ιδιαίτερα κατά τα έτη της βαθιάς ύφεσης 2011-2012, η εγχώρια µικροµεσαία επιχειρηµατικότητα φαίνεται πως ανακάµπτει σε επίπεδο παρόµοιο µε εκείνο προ κρίσης. Η βελτίωση αυτή προέρχεται από τη
H8
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ  2017 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
σταθεροποίηση σε υψηλό επίπεδο της διάρθρωσης κεφαλαίων και την ενίσχυσης της ρευστότητας.  
Τα παραπάνω προκύπτουν από πρόσφατη ανάλυση στοιχείων των λογιστικών καταστάσεων δείγµατος άνω των 17 χιλιάδων µικροµεσαίων επιχειρήσεων ΑΕ και ΕΠΕ όλων των κλάδων οικονοµικής δραστηριότητας (βλέπε την µελέτη από την  Τράπεζα Πειραιώς, Νοέµβριος 2017), σύµφωνα µε την οποία η µικροµεσαία επιχειρηµατικότητα ανέκαµψε ήδη από το 2015.  
Όπως τονίζει η εν λόγω έρευνα «η τάση σταθεροποίησης των κλαδικών επιδόσεων που είχε καταγραφεί το 2014 αποκτά µεγαλύτερη δυναµική καθώς ένας σηµαντικός αριθµός κλάδων οικονοµικής δραστηριότητας παρουσίασε αισθητή βελτίωση των χρηµατοοικονοµικών επιδόσεών του. Ειδικότερα, ο γενικός δείκτης αξιολόγησης κλαδικών επιδόσεων BIC Index διαµορφώθηκε στις 40,5 µονάδες έναντι των 38,8 µονάδων του 2014 ως αποτέλεσµα της βελτίωσης των διαστάσεων της αποδοτικότητας και της ρευστότητας και της σταθεροποίησης της διάρθρωσης κεφαλαίων. Το 2015 καταγράφηκε η καλύτερη τιµή του BIC Index από τη στιγµή κατάρτισής του, µε την προηγούµενη υψηλότερη βαθµολογία να εµφανίζεται προ κρίσης το 2007 στις 40,4 µονάδες. Ενδεικτικό της θετικής δυναµικής τ η ς ε λ λ η ν ι κ ή ς µ ι κ ρ ο µ ε σ α ί α ς επιχειρηµατικότητας είναι ότι η µέση βαθµίδα αξιολόγησης το 2015 ανήλθε πλέον σε “a”, φθάνοντας το επίπεδο του 2007 από “b” το 2014, ξεπερνώντας κατά πολύ το “c” την τριετία 2010-2012.»
Ταυτόχρονα είναι ενδιαφέρον, όσον αφορά τη τάση µεταβολής του παραγωγικού υποδείγµατος, ότι το 2015 τις καλύτερες επιδόσεις κατέγραψαν «µη-παραδοσιακοί» κλάδοι της ελληνικής οικονοµίας.  
Η θετική αυτή εικόνα των ΜµΕ είναι ένα αισιόδοξο µήνυµα, µολονότι οι προκλήσεις της ελληνικής οικονοµίας έχουν πολύ δρόµο
ακόµη. Η επιχειρηµατικότητα, πάντως, φαίνεται πως έχει µπει σε τροχιά ανάκαµψης, αλλά και εκκαθάρισης. Απόδειξη είναι το θετικό ισοζύγιο συστάσεων-διαγραφών επιχειρήσεων του ΓΕΜΗ το 2017.
Τα παραπάνω πορίσµατα σχετικά µε τη δυναµική που αναπτύσσεται στη µικροµεσαία επιχειρηµατικότητα έρχεται να συµπληρώσει µία άλλη πρόσφατη ευρωπαϊκή έκθεση (SME Performance Review 2017) για τις επιδόσεις των ΜΜΕ, της οποίας τα στοιχεία για τον αριθµό των ΜΜΕ την Ελλάδα (συνολικά και ανά κατηγορία) καλύπτουν την περίοδο 2008-2017.
Σύµφωνα, λοιπόν, µε την έκθεση αυτή, το διάστηµα 2008-2014 ο συνολικός αριθµός των ΜΜΕ στη χώρα µας µειώθηκε κατά 113.000 (από 720.680 σε 607.644) ή -15,7%. Από το σύνολο των ΜΜΕ, οι υψηλής και µεσαίας προς υψηλής τεχνολογίας βιοµηχανικές επιχειρήσεις µαζί µε τις ΜΜΕ παροχής υπηρεσιών έντασης γνώσης µειώθηκαν κατά 20.612 (από 146.287 σε 125.675) ή -14,1% το ίδιο διάστηµα.  
Αντιθέτως, τη περίοδο 2014-2017 ο συνολικός αριθµός των ΜΜΕ αυξήθηκε 4,5% ή κατά 27.000 φθάνοντας τις 635.029. Εξ αυτών οι υψηλής και µεσαίας προς υψηλής τεχνολογίας βιοµηχανικές ΜΜΕ µαζί µε τις ΜΜΕ παροχής υπηρεσιών έντασης γνώσης αυξήθηκαν 3,2% ή κατά 3.992 φθάνοντας συνολικά τις 129.667.
Παρατηρούµε, δηλαδή, πως αντίθετα µε όσα συχνά λέγονται για την κάµψη της επιχειρηµατικότητας, αυτή σταθερά επεκτείνεται τα τελευταία δύο χρόνια ακόµη και στον πλέον ευάλωτο χώρο των ΜΜΕ.  
Ειδικότερα στη µεταποίηση οι τελευταίες εξελίξεις είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές, αφού σύµφωνα µε τον Δείκτη Προµηθειών των Μάνατζερ στη Μεταποίηση (ΡΜΙ της Markit)για τον µήνα Δεκέµβριο οι επιχειρηµατικές συνθήκες βελτιώνονται µε τον ταχύτερο ρυθµό που έχει καταγραφεί
H9
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ  2017 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
από τον Ιούνιο του 2008 (βλέπε Διάγραµµα 9).
Δ9. Δείκτη Προµηθειών των Μάνατζερ στη Μεταποίηση  
Πηγή: ΥΠΟΙΚ (για 2017 Δεκέµβριος)
Ειδικότερα, αξίζει να σηµειωθούν τα εξής:
• Υπήρξε έντονη αύξηση των νέων παραγγελιών, η οποία οδήγησε στη δεύτερη εντονότερη ανάπτυξη της παραγωγής που έχει καταγραφεί από τον Αύγουστο του 2008.
• Η επιχειρηµατική αισιοδοξία ανέρχεται σε υψηλά επίπεδα- ρεκόρ.
• Η ανάπτυξη ήταν αποτέλεσµα της περαιτέρω σηµαντικής αύξησης των νέων παραγγελιών, τόσο από την εγχώρια αγορά όσο και από τις αγορές του εξωτερικού. Ανταποκρινόµενες σε αυτά τα δεδοµένα, οι εταιρείες αύξησαν την αγοραστική τους δραστηριότητα και τον αριθµό των εργαζοµένων, γεγονός το οποίο συνέβαλε στη δεύτερη εντονότερη αύξηση της παραγωγής που έχει καταγραφεί από τον Αύγουστο του 2008. Εν τω µεταξύ, η επιχειρηµατική εµπιστοσύνη κατέγραψε υψηλό πεντέµισι ετών.

add1

ad2