Εκτύπωση

ΕΚΠΟΙΖΩ:ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΡΟΦΊΜΩΝ

Αυτό είναι το κύριο εύρημα της έρευνάς μας, που πραγματοποίησε η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών (BEUC) μαζί με την ΕΚΠΟΙΖΩ και άλλα 11 μέλη της σε 11 χώρες.

Και σήμερα, μόλις δύο εβδομάδες αφότου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Στρατηγική της για ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων, δημοσιοποιούμε τα αποτελέσματα της έρευνάς μας.

Όμως, οι καταναλωτές, στην προσπάθειά τους αυτή αντιμετωπίζουν εμπόδια και χρειάζεται να διευκολυνθούν. Δηλαδή, να βρίσκουν πιο εύκολα τα τρόφιμα που επιβαρύνουν λιγότερο το περιβάλλον, να υπάρχει μεγαλύτερη προσφορά τους, να έχουν οι ίδιοι βελτιωμένη πληροφόρηση. Καθώς η πανδημία COVID-19 αλλάζει γρήγορα τις διατροφικές μας προτιμήσεις και συνήθειες1, η έρευνά μας - που διενεργήθηκε μερικούς μήνες πριν από το ξέσπασμά της - δείχνει ότι οι καταναλωτές είχαν ήδη διάθεση για πιο βιώσιμες διατροφικές επιλογές.

 

Σίγουρα είναι δύσκολο να προβλεφθεί εάν και πόσο θα διαρκέσουν αυτές οι τάσεις όπως η μαγειρική στο σπίτι ή η αυξημένη ζήτηση για τρόφιμα τοπικής παραγωγής.

Όμως, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να επενδύσουν στις τάσεις αυτές αξιοποιώντας τες στις περιπτώσεις που μπορούν να συμβάλλουν σε ένα πιο ανθεκτικό και βιώσιμο σύστημα τροφίμων.

Οι μεγαλύτερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις των νοικοκυριών της ΕΕ προκαλούνται από την κατανάλωση τροφίμων, ενώ η θέρμανση των κτιρίων και οι μετακινήσεις ακολουθούν, κυρίως με την χρήση ιδιωτικού αυτοκινήτου2.

Τα λοιπά κύρια ευρήματα της έρευνας είναι τα ακόλουθα:

1. Οι καταναλωτές τείνουν να υποτιμούν τον αντίκτυπο των δικών τους διατροφικών συνηθειών στο περιβάλλον, αλλά οι περισσότεροι γνωρίζουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των συνηθειών διατροφής γενικά.

2. Τα δύο τρίτα των καταναλωτών είναι πρόθυμα να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες για χάρη του περιβάλλοντος.

3. Η τιμή, η έλλειψη γνώσεων, οι ασαφείς πληροφορίες και η περιορισμένη ποικιλία βιώσιμων επιλογών είναι αυτά που εμποδίζουν τους περισσότερους καταναλωτές να τρώνε πιο βιώσιμα3.

1

Τα προκαταρτικά αποτελέσματα παγκόσμιας έρευνας που διεξήχθη και περιελάμβανε και τις 11 χώρες της δικής μας έρευνας, έδειξε ότι κατά την διάρκεια της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων, οι καταναλωτές

αγόραζαν περισσότερα φρούτα και λαχανικά και λιγότερα αλμυρά-γλυκά τρόφιμα υιοθετώντας έτσι υγιεινότερη διατροφή

2 European Commission Joint Research Centre, Indicators and assessment of the environmental impact of EU consumption, 2019.

4. Λίγο πάνω από το 40% των καταναλωτών δηλώνουν ότι είτε έχουν σταματήσει να

τρώνε κόκκινο κρέας είτε το έχουν μειώσει λόγω περιβαλλοντικών ανησυχιών

5. 84% πιστεύει ότι οι εθνικές κυβερνήσεις δεν κάνουν αρκετά4 για να ενθαρρύνουν/προωθήσουν την βιώσιμη κατανάλωση των τροφίμων, όπως δημόσιες εκστρατείες ενημέρωσης, κίνητρα κλπ.

Πιο συγκεκριμένα, στις 11 χώρες που διεξήχθη η έρευνα, η πλειοψηφία των καταναλωτών:

Συμφωνεί με την υποχρεωτική αναγραφή πληροφοριών αειφορικού χαρακτήρα στην ετικέτα των τροφίμων. Το υψηλότερο ποσοστό αποδοχής σημειώνεται στη Αυστρία με 68.0%, ενώ το χαμηλότερο στην Ολλανδία, με 43,2%. Στην Ελλάδα είναι 61.3%

Συμφωνεί με την επιβολή αυστηρότερων περιβαλλοντικών προδιαγραφών στους αγρότες. Το υψηλότερο ποσοστό αποδοχής σημειώνεται στην Ιταλία με 54.5% και το

χαμηλότερο στην Σλοβακία με 39.2%. Εξαίρεση αποτελούν Βέλγιο και Ολλανδία με ποσοστά αποδοχής 28.9% και 20.9% αντιστοίχως. Στην Ελλάδα είναι 40.8%

Συμφωνεί με την παροχή κινήτρων στους αγρότες για πιο αειφορική παραγωγή τροφίμων. Το υψηλότερο ποσοστό αποδοχής σημειώνεται στην Σλοβενία με 63.4% και το χαμηλότερο στην Ολλανδία με 37%. Στην χώρα μας είναι 60.6%

Διαφωνεί με την υψηλότερη φορολόγηση και επομένως την ακριβότερη τιμή των τροφίμων που επιβαρύνουν περισσότερο το περιβάλλον. Το υψηλότερο ποσοστό σημειώνεται στην Ελλάδα, με 60.1%, ενώ το χαμηλότερο στην Ιταλία, με 34,5%

Διαφωνεί με την απόσυρση από τα ράφια των τροφίμων που επιβαρύνουν περισσότερο το περιβάλλον. Το υψηλότερο ποσοστό σημειώνεται στην Λιθουανία με 58.6% και το χαμηλότερο στην Ιταλία, με 35.1%. Στην χώρα μας, διαφωνεί το

40,3%

Διαφωνεί με την άποψη ότι η Ε. Ένωση δεν θα έπρεπε να είναι πιο ενεργητική όσον αφορά τις βιώσιμες πολιτικές για τα τρόφιμα, εκτός εάν άλλες χώρες, όπως η Κίνα ή οι ΗΠΑ κάνουν το ίδιο. Το υψηλότερο ποσοστό σημειώνεται στην Γερμανία με 64.1% και το χαμηλότερο στην Ολλανδία με 41.1%. Στην χώρα μας, είναι 57.8%.

Αυτό το εύρημα υποδηλώνει υψηλές προσδοκίες και απαιτήσεις των πολιτών από την ΕΕ να δρα πρωτοποριακά και συντονισμένα.

Δέχεται να αντικαταστήσει την κατανάλωση κόκκινου κρέατος με φυτικής προέλευσης τρόφιμα, όπως όσπρια, ’ μπιφτέκια’ και άλλα, ελάχιστα επεξεργασμένα

3 Στην Ελλάδα, τα ποσοστά, είναι: 69,5% έλλειψη πληροφόρησης, 49,2% πολύ ακριβά, 41,4% δεν τα βρίσκουν,34,4% απουσία σαφούς ένδειξης στην ετικέτα

4 Το υψηλότερο ποσοστό σημειώνεται στην Ελλάδα με 73.2% και το χαμηλότερο στην Σλοβενία με 24.6%. ( βραστά, λαδερά, γιαχνί). Το υψηλότερο ποσοστό αποδοχής σημειώνεται στην

Ιταλία, με 75.1% και το χαμηλότερο στην χώρα μας, με 49.1%

Αρνείται να αντικαταστήσει την κατανάλωση κόκκινου κρέατος ως εναλλακτική πηγή πρωτεϊνών με:

- Έντομα και παράγωγά τους. Το υψηλότερο ποσοστό άρνησης σημειώνεται στην Ελλάδα με 85,7% και το χαμηλότερο 65.5% στην Ιταλία

- Κρέας παρασκευασμένο στο εργαστήριο ( από καλλιέργεια κυττάρων). Το υψηλότερο ποσοστό άρνησης σημειώνεται στην Σλοβακία, με 79,3% και τo χαμηλότερο στην Ολλανδία, με 54,2%. Στην Ελλάδα είναι 74,5%

- Φυτικά υποκατάστατα του κρέατος, παρασκευασμένα μόνο από συστατικά που δεν περιέχουν Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς (μεταλλαγμένα).

Το υψηλότερο ποσοστό άρνησης σημειώνεται στην Σλοβακία, με 55.7% και το χαμηλότερο στην Πορτογαλία, με 27%. Στην Ελλάδα είναι 42.5%

- Φυτικά υποκατάστατα του κρέατος, παρασκευασμένα από συστατικά που περιέχουν Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς. Το υψηλότερο ποσοστό άρνησης σημειώνεται στην χώρα μας, με 82.3% ενώ το χαμηλότερο στην Ολλανδία, με 54.4%

Ταυτότητα της έρευνας

Πραγματοποιήθηκε σε 11 χώρες (Αυστρία, Βέλγιο, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Λιθουανία, Ολλανδία, Πορτογαλία, Σλοβακία, Σλοβενία) τον Οκτώβριο- Νοέμβριο 2019 από 12 οργανώσεις καταναλωτών με συντονισμό του BEUC:

Επιμελητήριο Εργασίας-Αυστρία, Test Achats/Test Aankoop-Βέλγιο, vzbv-Γερμανία, ΕΚΠΟΙΖΩ και ΚΕΠΚΑ-Ελλάδα, Altroconsumo- Ιταλία, OCU-Ισπανία Lietuvos vartotojų organizacijų aljansas-Λιθουανία), Consumentenbond- Ολλανδία, DECO- Πορτογαλία,Spoločnosti ochrany spotrebiteľov-Σλοβακία, Zveza Potrošnikov Slovenije-Σλοβενία).

Διενεργήθηκε διαδικτυακά τον Οκτώβριο-Νοέμβριο 2019 από εξειδικευμένη εταιρεία σε πάνω από 11.000 καταναλωτές ( 903 στην Ελλάδα, 465 άνδρες, 438 γυναίκες), ηλικίας 18-74 ετών

Στόχοι:

η διερεύνηση των αντιλήψεων, προτιμήσεων, προσδοκιών των καταναλωτών ως προς την βιώσιμη κατανάλωση τροφίμων, τα εμπόδια που συναντούν, τα μέτρα που νομίζουν ότι πρέπει να ληφθούν προκειμένου να καταστεί ευκολότερη η

επιλογή τροφίμων που επιβαρύνουν λιγότερο το περιβάλλον

Η τεκμηρίωση των απόψεων των ενώσεων καταναλωτών ως προς το ποια κατεύθυνση πρέπει να προχωρήσουμε, προκειμένου να πετύχουμε ‘ένα δίκαιο, υγιές και φιλικό προς το περιβάλλον σύστημα τροφίμων’, στα πλαίσια της

αντίστοιχης Στρατηγικής ΕΕ και των επικείμενων μέτρων εξειδίκευσής της

Η συμμετοχή των ενώσεων καταναλωτών στην συζήτηση που τώρα ξεκινάει για τον μετασχηματισμό της παραγωγής τροφίμων, με τεκμηριωμένες προτάσεις

Η Πρόεδρος της ΕΚΠΟΙΖΩ Ελένη Αλευρίτου είπε

Πιστεύω ότι η πρόσφατη πανδημία έκανε σαφή σε όλους μας τα καταστροφικά αποτελέσματα κάποιων διατροφικών συνηθειών και ελπίζω να διδαχθήκαμε όλοι ότι δενπρέπει να εισβάλλουμε επιθετικά στις ‘κατοικίες’ άλλων ειδών… ότι επιβάλλεται να συμβιώνουμε, μαζί τους, ως τμήματα του φυσικού συνόλου στο οποίο ανήκει και το ανθρώπινο είδος… και ότι είμαστε υποχρεωμένοι να συνεργαζόμαστε, αν θέλουμε να επιβιώσουμε ως άτομα και κοινωνία.

Η ανάγκη αλλαγής του τρόπου παραγωγής τροφίμων και όλης της πορείας τους μέχρι την κατανάλωση, είναι κοινά αποδεκτή. Αλλά, χρειάζεται να συμφωνήσουμε με ποιο τρόπο θα γίνει αυτός ο μετασχηματισμός.

Είναι σημαντικό το ότι τα 2/3 των ευρωπαίων καταναλωτών είναι πρόθυμα να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες για χάρη του περιβάλλοντος. Η έρευνά μας προσδιόρισε προς ποια κατεύθυνση επιθυμούν να γίνουν οι αλλαγές.

Τώρα, είναι στο χέρι των εθνικών κυβερνήσεων να ενεργήσουν κατάλληλα ώστε να προστατευθεί το περιβάλλον και να ανταποκριθούν στις επιθυμίες των πολιτών τους, εφαρμόζοντας στο ακέραιο την Στρατηγική ‘από το αγρόκτημα στο πιάτο’.

Αλλά δεν θα καταφέρουν μόνοι τους το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα αν δεν υπάρξει, συνεργασία όλων των συντελεστών παραγωγής και κατανάλωσης τροφίμων… μόνο ‘έτσι θα διαμορφώσουμε εις το διηνεκές, το μέλλον του γένους των ανθρώπων..”

Επισυνάπτονται

- Περίληψη της έρευνας και προτάσεις, Ιούνιος 2020 (3 σελίδες).

- Διαγράμματα έρευνας

- Full report, One bite at a time – Consumers and the transition to sustainable food,

June 2020, (40 pages).

 

Περίληψη της έρευνας

 

Μεταξύ Οκτωβρίου-Νοεμβρίου 2019 το BEUC, Η ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών, πραγματοποίησε έρευνα μαζί με 12 από τα μέλη της σε 11 χώρες1 της ΕΕ για να διερευνήσει τις απόψεις των καταναλωτών για τα αειφόρα τρόφιμα

 

Κύρια ευρήματα

 

1. Οι καταναλωτές τείνουν να υποτιμούν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των δικών τους διατροφικών συνηθειών, αν και υπάρχει κάποια συνειδητοποίηση σχετικά με τον αντίκτυπο των διατροφικών συνηθειών γενικά.

 

2. Συνολικά, όσον αφορά τα τρόφιμα, οι καταναλωτές θεωρούν το ’βιώσιμο’ κυρίωςως συνώνυμο του φιλικού προς το περιβάλλον (δηλαδή χωρίς ΓΤΟ και φυτοφάρμακα) και τοπικής παραγωγής, με κάποιες ιδιαιτερότητες σε διάφορες χώρες.

 

3. Πάνω από τους μισούς καταναλωτές δηλώνουν ότι οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα έχουν κάποια επιρροή (42,6%) ή πολλή επιρροή (16,6%) στις διατροφικές τους συνήθειες. Η τιμή, η έλλειψη πληροφοριών και η πρόκληση του εντοπισμού βιώσιμων επιλογών τροφίμων καθώς και η περιορισμένη διαθεσιμότητά τους είναι τα κύρια εμπόδια για βιώσιμη διατροφή.

 

4. Τα δύο τρίτα των καταναλωτών είναι πρόθυμοι να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες για περιβαλλοντικούς λόγους, με πολλούς να θέλουν λιγότερη σπατάλη τροφίμων στο σπίτι, να αγοράζουν περισσότερα εποχιακά φρούτα και λαχανικά και να τρώνε περισσότερα φυτικά τρόφιμα. Ωστόσο, η μείωση της κατανάλωσης γαλακτοκομικών προϊόντων ή η δαπάνη περισσότερων χρημάτων για βιώσιμα παραγόμενα τρόφιμα είναι κάτι περισσότερο από πρόκληση για τους καταναλωτές.

 

5. Λίγο πάνω από το 40% των καταναλωτών δηλώνουν ότι είτε έχουν σταματήσει να τρώνε κόκκινο κρέας είτε ότι το έχουν μειώσει λόγω περιβαλλοντικών ανησυχιών.

 

Ωστόσο, με τα επίπεδα κατανάλωσης κόκκινου κρέατος στην ΕΕ να είναι πολύ υψηλότερα από τη συνιστώμενη πρόσληψη για βέλτιστη υγεία του ανθρώπου και του πλανήτη, θα πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την προώθηση της αλλαγής συμπεριφοράς. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους

 

1

 

Επιμελητήριο Εργασίας-Αυστρία, Test Achats/Test Aankoop-Βέλγιο, vzbv-Γερμανία, ΕΚΠΟΙΖΩ και ΚΕΠΚΑ-

 

Ελλάδα, Altroconsumo-Ιταλία, OCU-Ισπανία Lietuvos vartotojų organizacijų aljansas-Λιθουανία),

 

Consumentenbond- Ολλανδία, DECO-Πορτογαλία,Spoločnosti ochrany spotrebiteľov-Σλοβακία, Zveza

 

Potrošnikov Slovenije-Σλοβενία).

 

καταναλωτές που δεν επιθυμούν να τρώνε λιγότερο κόκκινο κρέας ( ο ένας στους

 

τρεις).

 

6. Ενώ έχουν λίγοι καταναλωτές προτιμούν έντομα και κρέας από καλλιέργεια

 

κυττάρων, ως εναλλακτικές πηγές πρωτεΐνης, είναι πιο πιθανό να θεωρήσουν τα

 

φυτικά «μπιφτέκια» (εάν παρασκευάζονται χωρίς Γενετικά Τροποποιημένους

 

Οργανισμούς) και τα παραδοσιακά χορτοφαγικά τρόφιμα (π.χ. όσπρια) ως

 

εναλλακτικές πηγές πρωτεΐνης.

 

7. Πάνω από το ένα τρίτο των καταναλωτών (38,9%) θα υποστηρίξει κανονισμούς

 

που θα υποχρεώνουν τους αγρότες και τους παραγωγούς τροφίμων να πληρούν πιο

 

αυστηρά πρότυπα βιωσιμότητας. Ακόμα περισσότεροι (53%) συμφωνούν ότι

 

πρέπει να δοθούν κίνητρα στους αγρότες (π.χ. μέσω επιδοτήσεων) για να

 

παράγουν τρόφιμα με πιο βιώσιμο τρόπο.

 

8. Οι περισσότεροι καταναλωτές (57%) θέλουν οι πληροφορίες βιωσιμότητας να

 

είναι υποχρεωτικές στις ετικέτες τροφίμων. Ωστόσο, η ιδέα της φορολόγησης

 

λιγότερο βιώσιμων τροφίμων δεν είναι πολύ δημοφιλής στους καταναλωτές (μόνο

 

1 στους 4 συμφωνεί ότι τα λιγότερο βιώσιμα τρόφιμα θα πρέπει να φορολογούνται

 

περισσότερο).

 

9. Τέλος, οι καταναλωτές αναμένουν από τις κυβερνήσεις τους να αναλάβουν

 

ηγετικό ρόλο στην προώθηση της βιώσιμης παραγωγής και κατανάλωσης

 

τροφίμων. Επιθυμούν επίσης την ΕΕ να εμμείνει στο τρέχον επίπεδο φιλοδοξίας

 

της για τη βιωσιμότητα των τροφίμων, ανεξάρτητα από το αν άλλες χώρες σε όλο

 

τον κόσμο κάνουν το ίδιο ή όχι.

 

Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής οργάνωσης καταναλωτών και των

 

μελών της

 

Η έρευνά μας δείχνει μερικές ενθαρρυντικές τάσεις σχετικά με την προθυμία των

 

καταναλωτών να υιοθετήσουν περισσότερο βιώσιμες διατροφικές συνήθειες (αν και αυτές

 

οι τάσεις δεν είναι ισοδύναμες με την αλλαγή που οι εμπειρογνώμονες πιστεύουν ότι

 

χρειάζεται ). Η έρευνα επισημαίνει επίσης σημαντικά εμπόδια στην αλλαγή που πρέπει να

 

αρθούν , προκειμένου να υποστηριχθεί η επιλογή βιώσιμων τροφίμων από τους

 

καταναλωτές.

 

Με βάση αυτά τα ευρήματα, κατά την συζήτηση για το πώς το σύστημα παραγωγής

 

τροφίμων της ΕΕ θα καταστεί πιο βιώσιμο, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ακόλουθες

 

προτάσεις μας:

 

1. Οι ενέργειες ευαισθητοποίησης του κοινού για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της παραγωγής και κατανάλωσης τροφίμων- ειδικά όταν πρόκειται για ατομικές επιλογές - είναι ανεπαρκείς και πρέπει να αυξηθούν.

 

2. Απαιτείται η παροχή σαφών, ανεξάρτητων συμβουλών από τις δημόσιες αρχές προς το καταναλωτικό κοινό, που λαμβάνουν υπόψη και τις διατροφικές και τις περιβαλλοντικές ανάγκες. Αυτό θα βοηθούσε τους καταναλωτές που θέλουν πιο βιώσιμες επιλογές τροφίμων, να κάνουν πράξη τις προθέσεις τους.

 

3. Οι καταναλωτές πρέπει να εντοπίζουν ευκολότερα τις βιώσιμες επιλογές τροφίμων, μέσω βελτιωμένων πληροφοριών στις ετικέτες τους. Αυτό θα βοηθήσει επίσης την καταπολέμηση των ψευδών περιβαλλοντικών ισχυρισμών και το φαινόμενο greenwashing.

 

4. Οι καταναλωτές πρέπει να ενθαρρύνονται και να υποστηρίζονται στην υιοθέτηση διαιτολογίου βασισμένου σε φυτικά τρόφιμα περισσότερο, αφού η μείωση κατανάλωσης του κόκκινου κρέατος είναι ζωτικής σημασίας για την μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των τροφίμων. Υπάρχει ανάγκη:

 

εστίασης σε θετικά μηνύματα που θα ενθαρρύνουν τους καταναλωτές να καταναλώνουν περισσότερο φυτικά τρόφιμα αντί να συνιστάται η κατανάλωση λιγότερου κρέατος

 

παροχής ελκυστικών εναλλακτικών πηγών πρωτεϊνών

 

προσφοράς ενός ευρύτερου φάσματος επιλογών χωρίς κρέας στον τομέα τροφοδοσίας και φιλοξενίας

 

5. Οι τιμές των τροφίμων πρέπει να είναι δίκαιες, ώστε να προστατεύονται και οι άνθρωποι και ο πλανήτης, ενώ πρέπει να στέλνουν το σωστό μήνυμα στους καταναλωτές, ενθαρρύνοντας έτσι την αλλαγή συμπεριφοράς. Ταυτόχρονα, είναι ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί για όλους τους καταναλωτές, μια οικονομικά προσβάσιμη, υγιεινή και αειφορική διατροφή. Αυτό, ίσως αποτελέσει μεγάλη πρόκληση στην μετά κορωνοϊό εποχή.

 

6. Η εστίαση στην επιλογή των καταναλωτών και στην ατομική ευθύνη από μόνη της

 

δεν θα είναι αρκετή για τις σημαντικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες

 

που απαιτούνται. Χρειαζόμαστε δράση σε διάφορα επίπεδα (νομοθετικές ρυθμίσεις, παραγωγή τροφίμων, λιανική, κ.λπ.) προκειμένου να αλλάξει το περιβάλλον των τροφίμων (δηλαδή όλοι οι παράγοντες που διαμορφώνουν τις επιλογές καταναλωτών, όπως τιμολόγηση, διαθεσιμότητα και μάρκετινγκ) με τρόπο που να διευκολύνει τους καταναλωτές στην υιοθέτηση υγιεινών και περιβαλλοντικά φιλικών διατροφικών συνηθειών.